Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumundan (BDDK):
BANKA KARTLARI VE KREDİ KARTLARI
HAKKINDA YÖNETMELİK
(Resmi Gazete’nin 10 Mart 2007
tarih ve 26458 sayılı nüshasında yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, banka kartları
ve kredi kartlarının çıkarılmasına, kullanımına ve kartlı ödemeler sisteminde
yer alan kuruluşların faaliyet esaslarına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Kartlı sistem kuran, kart çıkaran,
üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar, kartlı işlemler için bilgi alışverişi
ile takas ve mahsup işlemi yapan kuruluşlar ile üye işyerleri ve kart hamilleri
bu Yönetmelik hükümlerine tâbidir.
(2) Kendi işyerleri ile sınırlı olmak üzere, mal veya hizmetlerin vadeli satışı
ile alıcının borç alacak durumunun izlenmesi amacıyla kart çıkaran veya sistem
oluşturan veya herhangi bir kredilendirme işlemi yapılmaksızın veya hesaba bağlı
olmaksızın önceden belirlenen bir tutarla sınırlı olmak üzere kart düzenleyen
gerçek veya tüzel kişiler bu Yönetmelik hükümlerine tâbi değildir.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 23/2/2006 tarihli ve
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununun 4, 5, 6, 8, 9, 10, 12,
13, 14, 24, 25, 26, 27 ve 29 uncu maddeleri uyarınca düzenlenmiştir.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a)
Diğer kuruluşlar: Kredi kartı çıkarma yetkisini haiz banka dışında kalan
kuruluşları,
b) Kanun: 5464 sayılı Banka Kartları ve
Kredi Kartları Kanununu,
c) Kartlı
sistem kuruluşu: Banka kartı veya kredi kartı sistemi kuran ve bu sisteme göre
kart çıkarma veya üye işyeri anlaşması yapma yetkisi veren kuruluşları,
ç) Kart
çıkaran kuruluş: Banka kartı veya kredi kartı düzenleme yetkisini haiz bankalar
ile diğer kuruluşları,
d) Kart
kuruluşu: Kartlı sistem kuruluşu, kart çıkaran kuruluş ve üye işyeri anlaşması
yapan kuruluşları,
e) Kurucu: Bir kart kuruluşunun sermayesinin veya oy haklarının
doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın
altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren paylara
sahip gerçek veya tüzel kişileri,
f) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulunu,
g) Kurum: Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,
ğ) Mali
kurumlar: Ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları olan ve bu konularda
kendi özel mevzuatı uyarınca alınan izin ve ruhsat ile faaliyet gösteren
kurumları,
h)
Üye işyeri anlaşması yapan kuruluş: Banka kartı veya kredi kartı kabulünü
sağlamak amacıyla işyerleriyle anlaşma yapan bankaları ya da kuruluşları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İzne Tabi İşlemler
Faaliyet iznine ilişkin bilgi ve belgeler
MADDE 5 – (1) Türkiye'de
kart kuruluşu faaliyetinde bulunmak üzere Kuruma verilecek başvuru dilekçelerine;
a)
Kurucuların Yönetmelik ekindeki örneklere (ek-1 ve ek-2) uygun şekilde
düzenleyip noter huzurunda imza edecekleri birer beyannamenin,
b)
Kurucuların beyannamelerinde belirtilen mevduat ve kredi hesaplarına ilişkin
bilgilerin tevsiki amacıyla, ilgili bankalarca Kuruma hitaben düzenlenecek her
biri aynı tarihi taşıyan belgelerin,
c) Ortaklık ana sözleşmesinin,
ç) Bu kuruluşların faaliyetinden beklenen faydayı analiz eden detaylı fizibilite raporu ile kuruluştan
itibaren üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilânço ile kâr ve zarar
cetvellerinin,
d)
Kurucuların müflis olmadıklarına, haklarında iflasın ertelenmesi kararı
verilmiş bulunmadığına, tüzel kişilerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma
başvurularının tasdik edilmiş olmadığına ilişkin Asliye Ticaret
Mahkemelerinden, konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin yetkili İcra
Mahkemesinden alınacak belgelerin,
e) Gerçek kişi kurucularca arşiv kaydını da içeren, son altı ay içinde alınmış
adli sicil belgelerinin,
f) Tüzel kişilerin kuruluşa ortak olmasına ilişkin yetkili kurullarından
alınmış karar örneklerinin,
g) Kurucuların tasfiyeye tabi tutulan bankerler, sigorta şirketleri ve para ve
sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak
yüzde on veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadıklarına ilişkin bir
beyanın (ek-3),
ğ) Kurucuların tasfiyeye tabi tutulan veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
devredilen bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya
daha fazla pay sahibi olmadıklarını gösterir bir beyanın (ek-3),
h) Tüzel kişi kurucuların kuruluşu ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinin,
bunların ortakları, pay oranları ve tutarları ile varsa imtiyazlı payları
gösteren listelerin, faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları hakkında
ayrıntılı açıklamalar ile 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest
Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanununa göre yetkili yeminli mali müşavirlerce onaylanmış son üç yıla ait
bilanço ile kâr ve zarar cetvellerinin, varsa derecelendirme şirketlerinden
biri tarafından hazırlanmış ve öngörülen dereceyi de içeren bir raporun,
ı) Tüzel kişi kurucuların dahil olduğu sermaye grubuna ait varsa uluslararası
muhasebe standartlarına uygun ve uluslararası kabul gören bir bağımsız denetim şirketinin
onayını taşıyan son üç yıla ait konsolide bilanço ile kâr ve zarar
cetvellerinin,
i) Sermayedeki dolaylı pay sahipliklerinin tespitini teminen tüzel kişi
kurucuların tüzel kişi ortaklarının ve bu ortakların sermayelerinde pay sahibi
tüzel kişilerin paydaşlarını ve pay oranlarını gösterir cetvellerin,
j) Kurucuların muaccel vergi ve prim borcu bulunmadığına ilişkin ilgili vergi
daireleri ve Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak belgelerin,
k) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden
kurucuların mali durumları
hakkında 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek bir
raporun,
l) Kurucuların
ve belirlenmişse görevlendirilecek yönetim kurulu üyeleri ile genel müdürün son
on yılda mali
bir kurumda görev alıp almadıklarına ilişkin bilgileri de kapsayacak biçimde
ayrıntılı özgeçmişlerinin,
m) Kurucuları temsile yetkili kişi veya kişilere verilmiş vekâletname
örneklerinin,
n) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden kurucuların, gerekli kaynağı kendi
ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari
olarak sağladıklarına dair ek-4’te yer alan örneğe uygun olarak düzenleyip
imzalayacakları birer taahhütnamenin
eklenmesi gerekir.
(2) Türkiye'de
kart kuruluşu faaliyetinde bulunmak üzere başvuruda bulunan kuruluş
ortaklarından hiçbirinin bu Yönetmelikte tanımlanan kurucu vasfını haiz
olmaması halinde, en büyük paya sahip beş ortaktan bu madde çerçevesinde
gerekli bilgi ve belgeler istenir.
(3) Yabancı uyruklu kişilerce temin edilecek bilgi ve belgeler hakkında bu
madde hükümleri uygulanır.
(4) Kurum, bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından gerekli göreceği ilave bilgi
ve belgeleri talep edebileceği gibi Kurul kararıyla, bu maddede yer alan bilgi
ve belgeleri farklı kapsam ve içeriklerde talep etmeye yetkilidir.
Yurt
dışında kurulu banka veya mali
kurumların Türkiye’de kart kuruluşu kurmaları veya pay devralmaları
MADDE 6 – (1) Yurt dışında kurulu banka veya mali
kurumların, Türkiye’de kart kuruluşu kurmak veya mevcut kart kuruluşlarından
birinin paylarını devralmak üzere Kuruma verecekleri başvuru dilekçelerine,
a) Banka veya mali
kurumun ana sözleşmesinin,
b)
Türkiye’de kart kuruluşu kurmak veya mevcut kart kuruluşlarından birinin
paylarını devralmaya ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,
c)
Kart kuruluşu kurulmasından veya payların devralınmasından beklenen faydayı
analiz eden
detaylı fizibilite raporu ile üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini
bilanço ile kâr ve zarar cetvellerini ve gerekmesi halinde sermaye artırımları
için gereken kaynak tutarını ve bu tutarın sağlanacağı kaynakları içeren bir
raporun,
ç) Banka veya mali
kurumun son beş yıla ait bilanço ve kâr ve zarar cetvelleri ile yetkili
kuruluşlarca düzenlenmiş bağımsız denetim raporlarının,
d)
Banka veya mali kurumun
ortakları, kurulu bulunduğu ülke dışındaki teşkilat ve organizasyon yapısı,
uluslararası mali
piyasalardaki faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgi ve belgeler ile banka ve mali kurum hakkında uluslararası kabul gören derecelendirme
şirketleri tarafından hazırlanan ve öngörülen derecelendirmeyi de içeren
raporun,
e) Banka veya mali kurumun
kurulduğu veya faaliyette bulunduğu ülkede mevduat kabul etmesinin veya bankacılık işlemleri
yapmasının yasaklanmamış olduğuna ve/veya faaliyetlerinde herhangi bir
kısıtlama bulunmadığına ilişkin ilgili resmi makamdan alınmış belgenin,
f) Banka veya mali
kurumun son genel kuruluna ilişkin tutanaklarla, sermayenin yüzde onundan
fazlasına sahip ortakların, banka veya mali kurumun merkezinin bulunduğu
ülkenin yetkili makamlarınca onaylı bir listesinin,
g)
Banka veya mali
kurumun merkezinin bulunduğu ülke mevzuatına göre yetkili bağımsız denetim
kuruluşlarından biri tarafından her yıl yapılacak incelemeye ilişkin raporların
Kuruma tevdi edileceğine dair taahhütnamenin
eklenmesi gerekir.
(2) Kurum, bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından gerekli göreceği ilave bilgi
ve belgeleri talep edebileceği gibi Kurul kararıyla, bu maddede yer alan bilgi
ve belgeleri farklı kapsam ve içeriklerde talep etmeye yetkilidir.
Merkezi yurt dışında bulunan kartlı sistem
kuruluşlarının Türkiye’de şube açmaları
MADDE 7 – (1) Kanunun 4 üncü maddesinin dördüncü
fıkrası uyarınca temsilcilik açmamak kaydıyla, merkezi yurt dışında bulunan
kartlı sistem kuruluşlarının Türkiye’de şube açmalarına ilişkin olarak
1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların İzne
Tabi İşlemleri İle Dolaylı Pay Sahipliğine İlişkin Yönetmeliğin, birinci
fıkrasının (e) bendi hariç 5 inci maddesi ve 6 ncı maddesi hükümleri uygulanır.
Merkezi yurt dışında bulunan
kartlı sistem kuruluşlarının Türkiye’de temsilcilik açmaları
MADDE 8 – (1) Merkezi yurt dışında bulunan kartlı
sistem kuruluşlarının Türkiye'de şube ya da kredi kartı sistemi kurmamak, kart
çıkarmamak ve üye işyeri anlaşması yapmamak kaydıyla temsilcilik açmaları Kurulun
iznine tâbidir.
(2) Yurt dışında kurulu kartlı
sistem kuruluşlarının Türkiye’de temsilcilik açmak üzere Kuruma verecekleri
başvuru dilekçelerine;
a) Kartlı sistem kuruluşunun ana sözleşmesinin,
b) Asgari üç yıldır faaliyet gösterildiğini tevsik eden
bilânço ve faaliyet raporları ile mali tablolara ilişkin yetkili
bağımsız denetim kuruluşu raporlarının,
c)
Kartlı sistem kuruluşunun faaliyetlerinde herhangi bir kısıtlama bulunmadığına ilişkin
ilgili resmi makamdan alınmış belgenin,
ç)
Türkiye’de temsilcilik açılmasına dair yetkili kurullarından alınmış karar
örneklerinin,
d)
Görevlendirilmesi düşünülen temsilcilerin son on yılda mali bir kurumda görev alıp almadıklarına
ilişkin bilgileri de içeren ayrıntılı özgeçmişlerinin,
e) Temsilcilik açılmasından
beklenen faydayı analiz eden bir raporun,
f)
Kartlı sistem kuruluşunun ortakları, kurulu bulunduğu ülke dışındaki teşkilat
ve organizasyon yapısı, uluslararası mali piyasalardaki faaliyetleri hakkında
ayrıntılı bilgi ve belgeler ile kartlı sistem kuruluşu hakkında varsa
uluslararası kabul gören derecelendirme şirketleri tarafından hazırlanan ve
öngörülen derecelendirmeyi de içeren raporun,
g)
Kartlı sistem kuruluşu veya mali kurumun merkezinin bulunduğu ülke mevzuatına
göre yetkili bağımsız denetim kuruluşlarından biri tarafından her yıl yapılacak
incelemeye ilişkin raporların Kuruma tevdi edileceğine dair taahhütnamenin
eklenmesi gerekir.
(3) Kurum, bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından gerekli göreceği ilave bilgi
ve belgeleri talep edebileceği gibi Kurul kararıyla, bu maddede yer alan bilgi
ve belgeleri farklı kapsam ve içeriklerde talep etmeye yetkilidir.
Türkiye’de kurulu kart kuruluşlarının yurt dışında şube veya temsilcilik
açmaları, ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları
MADDE 9 – (1) Türkiye’de
kurulu kart kuruluşlarının yurt dışında şube veya temsilcilik açmaları,
ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları Kurulun iznine
tabidir. İzin başvuruları, yurt dışında şube veya temsilcilik açılmasının,
ortaklık kurulmasının veya kurulmuş ortaklıklara katılımın gerekçelerini
ayrıntılı bir şekilde açıklayan bir raporla birlikte Kuruma yapılır.
Yürürlükteki standart oranları gerçekleştiremeyen veya teşkilatlanmaları
üzerine kısıtlama getirilen kart kuruluşlarınca yapılacak başvurular işleme
konulmaz.
(2) Kart kuruluşunun yurt dışında şube açma, ortaklık kurma veya kurulmuş
ortaklıklara katılma taleplerine izin verilebilmesi için, şube veya ortaklığın
bulunduğu ülke düzenlemeleri ve uygulamalarında, Kurumun denetim ve gözetim
faaliyetleri kapsamında ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgeleri edinmesine ve söz
konusu şube ve ortaklıklarda denetim yapmasına ilişkin herhangi bir engel
bulunmaması şarttır.
Bilgi alışverişi ile takas ve mahsup işlem kuruluşlarının faaliyet izni alması
MADDE 10 – (1) Bilgi alışverişi ile takas ve mahsup
işlem kuruluşları faaliyet izni almak üzere Kuruma verecekleri başvuru
dilekçelerine,
a) Bilgi alışverişi ile takas ve mahsup işlem kuruluşunun ana sözleşmesinin,
b) Bilgi alışverişi ile takas ve mahsup işlem kuruluşu kurulmasından beklenen
faydayı analiz eden
detaylı fizibilite raporu ile üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini
bilânço ile kâr ve zarar cetvellerinin,
c) Ortaklık, teşkilat ve organizasyon yapısı, teknoloji alt yapısı hakkında
ayrıntılı bilgi ve belgeler ile varsa bilgi alışverişi ile takas ve mahsup
işlem kuruluşu hakkında uluslararası kabul
gören derecelendirme şirketleri tarafından hazırlanan ve öngörülen
derecelendirmeyi de içeren raporun
eklenmesi gerekir.
(2) Kurum, bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından gerekli göreceği ilave bilgi
ve belgeleri talep edebileceği gibi Kurul kararıyla, bu maddede yer alan bilgi
ve belgeleri farklı kapsam ve içeriklerde talep etmeye yetkilidir.
Faaliyet veya Türkiye’de şube veya temsilcilik açma izni
MADDE 11 – (1) Faaliyet veya Türkiye’de şube veya
temsilcilik açma izni Kurulun en az beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla alınan
kararla verilir. Kurumca, faaliyet izni için başvuran kart kuruluşu, bilgi alışverişi
ile takas ve mahsup işlem kuruluşlarının sermayesinin her türlü muvazaadan arî
olarak ve nakden ödenip ödenmediği, yapacağı işlemleri gerçekleştirebilecek
ölçüde teknik donanım ve yeterli personelin bulunup bulunmadığı, yönetici
düzeyindeki personelin yeterli sayıda ve kanuni şartları haiz olup olmadığı,
kuruluşun yönetimine ve iç denetimine ilişkin olarak gerekli düzenlemelerin
yapılıp yapılmadığı hususları incelenir ve Kurulca faaliyet izni verilir.
(2) Faaliyet izni kararı kartlı sistem kuruluşları için kartlı sistem kurma,
kart çıkarma ve üye işyerleri ile anlaşma yapma faaliyetini, kart çıkaran
kuruluşlar için ise kart çıkarma ve üye işyerleri ile anlaşma yapma
faaliyetlerini kapsar.
(3) Faaliyet izninin Resmî Gazete’de yayımlanmasından önce Kurumca yapılacak
tebligata istinaden, sisteme giriş payı olarak Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının (d) bendinde belirtilen asgari sermayenin yüzde beşine karşılık
gelen tutarın faaliyete başlamadan önce Kurum hesabına yatırıldığına ilişkin
belge ile finansal faaliyet izin belgesi harç yükümlülüğünün yerine
getirildiğine dair belgenin Kuruma tevdi edilmesi gerekir.
(4) Kartlı sistem kurma, kart çıkarma, üye işyerleri ile anlaşma yapma, bilgi
alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının, Kanun ve Yönetmelikte faaliyet
izni alınması için gereken şartları kaybetmesi, iznin gerçeğe aykırı beyanlarla
alınmış olduğunun tespit edilmesi, iznin alınmasından itibaren altı ay içinde
faaliyete geçilmemesi veya bir yıl içinde kesintisiz altı ay süre ile
faaliyette bulunulmamış olması hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde Kurul,
bu Kanun kapsamındaki işlemlere ilişkin faaliyet iznini iptal edebilir.
(5) Faaliyet izni verilmesine ilişkin kararlar ile verilmiş olan izinlerin
iptaline ilişkin gerekçeli kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır.
Ana
sözleşme değişiklikleri ile pay edinim ve devirleri
MADDE 12 – (1) Kart kuruluşlarının, bilgi
alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının ana sözleşme değişikliklerinde
Kurumun uygun görüşü aranır. Kurumca uygun görülmeyen değişiklikler genel
kurulda karara bağlanamaz. Kurumun uygun görüşü alınmaksızın yapılan ana
sözleşme değişiklikleri Ticaret Siciline tescil edilemez. Ana sözleşme değişikliği
için bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen izin, onay veya olumlu görüş
başvuruları, yetkili mercilerce onbeş iş günü içinde cevaplandırılır.
(2) Bir kişinin, bir kart kuruluşunda doğrudan veya dolaylı pay sahipliği
yoluyla sermayenin yüzde onunu ve daha fazlasını temsil eden payları edinmesi
veya bir ortağa ait doğrudan veya dolaylı payların sermayenin yüzde on, yüzde
yirmi, yüzde otuz üç veya yüzde ellisini aşması sonucunu veren pay edinimleri
ile bir ortağa ait payların, bu oranların altına düşmesi sonucunu veren pay
devirleri Kurulun iznine tâbidir.
(3) Yönetim kuruluna üye belirleme imtiyazı veren payların tesisi, devri veya
yeni imtiyazlı pay ihracı yukarıdaki oransal sınırlara bakılmaksızın Kurulun
iznine tâbidir. Ortak sayısının beşten aşağı düşmesine yol açan işlemler ile
izin alınmadan yapılan pay devirleri pay defterine kaydolunmaz. Bu hükme aykırı
olarak pay defterine yapılan kayıtlar hükümsüzdür. Oy hakkı edinilmesi ve
paylar üzerinde intifa hakkı tesisinde de bu hüküm uygulanır.
(4) İzne tabi pay devirlerinde, bu paylara sahip olacak ortakların kurucularda
aranan nitelikleri taşıması şarttır. Kurucularda aranan nitelikleri kaybeden bu
orandaki paya sahip ortaklar temettü dışındaki ortaklık haklarından
yararlanamaz.
(5) Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca kart kuruluşlarının pay devri veya edinimi
ile ilgili Kuruma yapılacak başvurulara;
a) Payları devralacakların, ek-1 ve ek-2’de yer alan örneklere uygun şekilde düzenleyip
noter huzurunda imza edecekleri birer beyannamenin,
b) Payları devralacak gerçek veya tüzel kişilerin müflis olmadıklarına,
haklarında iflasın ertelenmesi kararı verilmiş bulunmadığına, tüzel kişilerin
uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma başvurularının tasdik edilmiş olmadığına
ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden, konkordato ilan etmiş olmadıklarına
ilişkin İcra Tetkik Hakimliklerinden alınacak belgelerin,
c) Payları devralacak gerçek kişilerce, arşiv kaydını da içeren, son altı ay
içinde alınmış adli sicil belgelerinin,
ç) Tasfiyeye tabi tutulan veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen
bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla
pay sahibi olmadıklarını gösterir bir beyanın (ek-3),
d) Payları devralan gerçek veya tüzel kişilerin tasfiyeye tabi tutulan
bankerler, sigorta şirketleri ve para ve sermaye piyasalarında faaliyet
gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla bir oranda
pay sahibi olmadıklarına ilişkin bir beyanın (ek-3),
e) Payları devralacak tüzel kişilerin kart kuruluşuna ortak olunmasına ilişkin
yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,
f) Payları devralacak tüzel kişilerin kuruluşu ile ilgili Ticaret Sicili
Gazetesinin, bunların ortakları, pay oranları ve tutarları ile varsa imtiyazlı
payları gösteren listelerin, faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları
hakkında ayrıntılı açıklamalar ile 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali
müşavirlerce onaylanmış son üç yıla ait bilânço ile kâr ve zarar cetvelleri ile
banka veya diğer mali kurum niteliğindeki tüzel kişilerin varsa uluslararası
kabul gören derecelendirme şirketlerinden biri tarafından hazırlanmış ve
öngörülen derecelendirmeyi de içeren bir raporun,
g) Payları devralacak tüzel kişilerin dahil olduğu sermaye grubuna ait
uluslararası muhasebe standartlarına uygun ve uluslararası kabul gören bir bağımsız denetim şirketinin
onayını taşıyan varsa son üç yıla ait konsolide bilanço ile kâr ve zarar
cetvellerinin,
ğ) Payları devralacak kişilerin mali
durumları hakkında 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek bir
raporun,
h) Payları devralacak kişilerin muaccel vergi ve prim borcu bulunmadığına
ilişkin ilgili vergi daireleri ve Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak
belgelerin,
i) Payları devralacak kişilerin beyannamelerinde belirtilen mevduat ve kredi
hesaplarına ilişkin bilgilerin tevsiki amacıyla, ilgili bankalarca Kuruma
hitaben düzenlenecek her biri aynı tarihi taşıyan belgelerin,
j) Payları devralacak gerçek kişiler ile tüzel kişilerin sermayesinin yüzde on
ve daha fazlasına sahip gerçek kişi ortakların son on yılda mali bir kurumda görev alıp
almadıklarına ilişkin bilgileri de kapsayacak biçimde ayrıntılı
özgeçmişlerinin,
k) Payları devralacak gerçek veya tüzel kişileri temsile yetkili kişi veya
kişilere verilmiş vekâletname örneklerinin,
l) Payların satın alınmasında kullanılacak kaynak hakkında açıklamanın,
m) Pay devri ile ilgili yapılan sözleşmenin bir örneğinin,
n) Payları devralacakların gerekli kaynağı kendi ticari, sınai ve sair yasal
faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari olarak sağladıklarına dair
ek-4’te yer alan örneğe uygun olarak düzenleyip imzalayacakları birer
taahhütnamenin,
o)
Payları devralacak tüzel kişiler ile bunların tüzel kişi ortaklarının imtiyazlı
paylarını gösteren listelerin
eklenmesi zorunludur.
(6) Bilgi alışveriş ile takas ve mahsuplaşma işlem kuruluşlarının tüm pay
edinim ve devirlerine ilişkin Kuruma yapılacak başvurulara, ilgili kuruluşun
pay edinilmesine dair yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin
eklenmesi zorunludur.
(7) Yabancı uyruklu kişiler için bu madde hükümleri uygulanır.
(8) Kurum, bu Yönetmeliğin uygulanması bakımından gerekli göreceği ilave bilgi
ve belgeleri talep edebileceği gibi Kurul kararıyla, bu maddede yer alan bilgi
ve belgeleri farklı kapsam ve içeriklerde talep etmeye yetkilidir.
(9) Herhangi bir pay devri söz konusu olmasa dahi, mevcut paylar üzerine
imtiyaz tesisi, imtiyazın kaldırılması veya intifa senedi çıkarılması da
Kurulun iznine tabidir.
Dolaylı pay sahipliği
MADDE 13 – (1) Gerçek veya tüzel bir kişinin
Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak bir kart kuruluşunun veya bilgi alışverişi,
takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının sermayesindeki dolaylı pay sahipliğinin
tespitinde uygulanacak ilke ve esaslar aşağıdadır:
a) Kart kuruluşunda pay sahibi bulunan veya pay devralacak tüzel kişi
ortaklıklar ile varsa bunların tüzel kişi ortaklarının ortaklık yapıları
zincirleme bir suretle gerektiği takdirde gerçek kişilere ulaşıncaya kadar
tespit edilir.
b) Kart kuruluşu sermayesinde tüzel kişiler aracılığı ile olan dolaylı pay
sahipliği oranı, iştirak oranlarının çarpılması suretiyle hesaplanır. Aynı
kişinin ara kademelerde yer alan tüzel kişilere doğrudan iştiraki bulunması
halinde, söz konusu doğrudan iştirak oranı, müteakip çarpım işleminden önce, o
kademeye kadar ulaşılan orana ilave edilir.
c) Bir gerçek kişiye ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde bu gerçek
kişi ile eş ve çocuklarına, bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları
ortaklıklara veya bu kişi veya ortaklıkların ayrı ayrı veya birlikte
sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri ortaklıklara ait paylar birlikte
dikkate alınır. Tüzel kişilere ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde de
bunlara ait paylar ile bunların sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri
ortaklıklara ait paylar birlikte hesaplanır.
(2) Kart kuruluşu sermayesinde pay sahibi tüzel kişilerin sermayeleri ile ilgili
olarak Kanuna göre yapılacak dolaylı el değiştirme ve benzeri dolaylılık tespit
ve değerlendirmeleri, mevzuatta açıkça düzenlenen hususlar haricinde, kart
kuruluşu sermayesi yerine tüzelkişi paydaşın sermayesi esas alınarak bu
maddenin birinci fıkrasındaki hükümlere göre yapılır.
(3) Bir gerçek ya da tüzel kişinin diğer bir tüzel kişinin sermayesini ya da
yönetimini doğrudan ya da dolaylı olarak kontrolü; tüzel kişinin doğrudan veya
dolaylı olarak sermayesinin çoğunluğuna sahip olunması veya bu çoğunluğa sahip
olunmamakla birlikte imtiyazlı payların elde bulundurulması veya diğer pay
sahipleri ile yapılan anlaşmalara istinaden oy hakkının çoğunluğuna tasarruf
edilmesi veya herhangi bir suretle yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu atayabilme
ya da görevden alma gücünün elde bulundurulmasıdır. Tüzel kişinin ortaklık
yapısına bağlı olarak, sermayenin çoğunluğuna sahip olunması için pay oranının
asgari yüzde ellibir olması şartı aranmaz.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Yönetim
Yönetim kurulu
MADDE 14 – (1) Kart kuruluşlarının, bilgi alışveriş
ile takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının yönetim kurulları beş kişiden az
olamaz. Genel müdür için öngörülen şartlar, yönetim kurulu üyelerinin yarıdan
bir fazlası için de aranır. Murahhas üyelerin genel müdürde aranan şartları
taşımaları zorunludur. Genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı görevleri
aynı kişi tarafından icra edilemez. Yönetim kurulu üyelerinin 19/10/2005
tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının
(a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şartları taşıması şarttır.
(2) Türkiye'de şube açmak suretiyle faaliyette bulunan yurt dışında kurulu
kartlı sistem kuruluşlarının Türkiye'deki yönetim merkezlerinde, yönetim kurulu
yetki ve sorumluluklarını taşıyan, merkez şube müdürünün de dahil olduğu en az
üç kişilik bir müdürler kurulu oluşturmaları zorunludur. Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında müdürler kurulu yönetim kurulu hükmünde olup, birinci fıkrada
belirtilen şartlar müdürler kurulu üyeleri için de aranır.
(3) İç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemlerinin ilgili mevzuata uygun
olarak tesis edilmesi, işlerliğinin, uygunluğunun ve yeterliliğinin sağlanması,
finansal raporlama sistemlerinin güvence altına alınması, kart kuruluşu
içindeki yetki ve sorumlulukların belirlenmesi yönetim kurulunun
sorumluluğundadır.
Genel müdür ve yardımcıları
MADDE 15 – (1) Kart kuruluşlarının genel
müdürlerinin hukuk, iktisat, maliye, bankacılık, işletme, kamu yönetimi ve
dengi dallarda lisans düzeyinde, diğer alanlarda lisans düzeyinde öğrenim
görmüş olanların ise belirtilen alanlarda lisansüstü öğrenim görmüş olmaları ve
finans alanında en az on yıllık meslekî deneyime sahip olmaları şarttır.
(2) Kart kuruluşlarının genel müdür yardımcılarının, en az üçte ikisi birinci
fıkrada belirtilen alanlarda olmak üzere, lisans veya lisansüstü eğitim görmüş
olması ve finans alanında en az yedi yıllık deneyime sahip olması şarttır.
(3) Bilgi alışverişi ile takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının genel
müdürlerinin, hukuk, iktisat, maliye, bankacılık, işletme, kamu yönetimi veya
bilişim teknolojileri alanında en az üniversite mezunu olmaları ve en az on
yıllık mesleki deneyime sahip olmaları şarttır. Genel müdür yardımcılarının
ise, asgari üçte ikisinin bu alanlarda en az üniversite mezunu olmaları ve en
az yedi yıllık mesleki deneyime sahip olmaları şarttır.
(4) Başka unvanlarla istihdam edilseler dahi, yetki ve görevleri itibarıyla
genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda icraî nitelikte görev
yapan diğer yöneticiler de bu Yönetmeliğin genel müdür yardımcılarına ilişkin
hükümlerine tâbidir.
(5) Genel müdürlüğe ve yardımcılıklarına atanacakların, bu maddede aranan
şartları taşıdıklarını gösteren belgelerle birlikte Kuruma bildirilmesi
şarttır. Bildirimden itibaren on iş günü içinde Kurumca olumsuz görüş
bildirilmemesi durumunda ilgili kişilerin atamaları yapılabilir.
(6) Herhangi bir nedenle görevden ayrılan genel müdür ve yardımcılarının
görevden ayrılma nedenleri, ilgili kuruluş ve görevden ayrılan tarafından yedi
iş günü içinde Kuruma bildirilir.
Genel müdür ve yardımcıları ile yönetim kurulu üyelerine ilişkin bildirimler
MADDE 16 – (1) Kart kuruluşları, bilgi alışveriş
ile takas ve mahsuplaşma kuruluşlarında genel müdür veya genel müdür
yardımcılığına atanması öngörülen kişiler ile ilgili olarak;
a) Müflis olmadıklarına ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin yetkili
adli mercilerden alınacak belgelerin,
b) Arşiv kaydını da içeren
adli sicil belgelerinin,
c)
Nüfus cüzdanı veya pasaportlarının noterden onaylı bir örneğinin,
ç)
Ayrıntılı özgeçmişlerinin,
d)
Lisans ve varsa lisansüstü diplomalarının noterden onaylı birer örneğinin
atama işleminden önce Kuruma gönderilmesi zorunludur.
(2) Yabancı uyruklu kişiler için birinci
fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen belgelerden bir veya birkaçının
ilgili ülkenin adli sicil, müflis ve konkordato kayıtlarının tutulduğu bir
merci ya da sistem olmaması nedeniyle temin edilememesi durumunda, bu durumun
ilgili ülkenin yetkili mercilerinden alınacak bir belge ile tevsik edilerek
Kuruma tevdi edilmesi gerekmektedir.
(3) Atama işlemi, yukarıda belirtilen evrakların tümünün Kuruma intikalini
izleyen on iş günü içinde Kurumca gerekçeli olumsuz görüş bildirilmediği
takdirde yapılabilir.
(4) Yönetim kurulu üyeliğine seçilenler ve herhangi bir nedenle boşalma hâlinde
görevlendirilenler, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen belgelerle
birlikte onbeş gün içinde Kuruma bildirilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Sözleşme
Şekli ve Genel İşlem Şartları
Sözleşme şartları
MADDE 17 – (1) Kart çıkaran kuruluşlar ile kart
hamilleri arasındaki ilişkiler, Kanun ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde en
az oniki punto ve koyu siyah harflerle hazırlanacak yazılı sözleşme ile
düzenlenir. Sözleşmenin bir örneği, kart hamiline ve varsa kefile verilir.
(2) Kart teslimi sırasında banka kartı hamillerine
aşağıda yer alan hususlarda yazılı bilgilendirme yapılması zorunludur:
a)
Kart hamilinin sorumluluğunun kartın zilyetliğine geçtiği andan itibaren
başlayacağı ve kartın imza hanesinin kart hamili tarafından imzalanması
gerektiği,
b)
Kart hamilinin, kartı ve kartın kullanılması için gerekli şifre bilgilerini
güvenli bir şekilde koruması ve bu bilgilerin başkaları tarafından
kullanılmasına engel olacak önlemleri alması gerektiği, bunların kaybolması,
çalınması halinde veya iradesi dışında gerçekleşmiş herhangi bir işlemi
öğrenmesi durumunda kart çıkaran kuruluşa derhal bildirim yapmak zorunda
olduğu,
c)
Kart hamilinin, yapacağı kayıp veya çalıntı bildiriminden önceki yirmidört saat
içinde gerçekleşen hukuka aykırı
kullanımdan doğan zararlardan yüzelli Yeni Türk Lirası ile sınırlı olmak üzere
sorumlu olacağı, bildirimin yapılmaması halinde bu sınırın uygulanmayacağı,
ç)
Kart hamilinin yüzelli Yeni Türk Lirası tutarındaki sorumluluğunun
sigortalanmasına ilişkin usul ve esaslar,
d) Yabancı para cinsinden yapılan işlemlerde bankaca uygulanacak kurun
belirlenme esasları ve bunun hesap özetine yansıtılmasına ilişkin esaslar,
e) Şifrenin üçüncü kişilerle paylaşılmaması ve üçüncü kişilerin eline geçmemesi
için gerekli önlemlerin alınması gerektiği,
f) Kayıp veya çalıntı durumunda bildirimde bulunulabilecek yöntemler ve
kanallar,
g) Kart kullanımı hakkında ayrıntılı bilgi alınabilecek diğer yöntemler ve
kanallar,
ğ) Sözleşmede belirtilen ücret, komisyon ve masrafların kart hamilinin hesabına
borç kaydedileceği,
h) Kart hamilinin adres ve diğer iletişim bilgilerinde meydana gelen
değişiklikleri onbeş gün içinde bildirmesi gerektiği.
(3) Kart teslimi sırasında kredi kartı hamillerine aşağıda yer alan hususlarda
yazılı bilgi verilmesi zorunludur:
a) İkinci fıkrada yer alan
hususlar,
b) Kart limiti,
c) Kartın düzenlendiği tarihteki faiz oranları,
ç) Dönem borcunun bir kısmının ödenmesi halinde kalan hesap bakiyesi üzerinden
faiz hesaplanacağı, kalan hesap bakiyesine, asgarî
tutar ve üzerinde ödeme yapılması durumunda akdi
faiz, asgarî tutarın altında ödeme yapılması durumunda ise asgari tutarın
ödenmeyen kısmı için gecikme faizi, kalan hesap bakiyesinin asgari tutarı aşan
kısmı için akdi faiz uygulanacağı da dahil olmak üzere, kart uygulamasından
doğan borçlarda bileşik faiz uygulanmayacağı,
d)
Kart borcunun öğrenilebileceği ve ödenebileceği yöntemler ve kanallar,
e)
Ödenmesi gereken asgarî tutarın, dönem borcunun yüzde yirmisinden aşağı
olamayacağı.
(4) Banka
kartı sözleşmelerinde;
a) Kart hamilinin sorumluluğunun, kartın zilyetliğine geçtiği veya fiziki
varlığı bulunmayan kart numarasının öğrenildiği andan itibaren başlayacağına,
b) Kart kullanımına bağlı olarak kart hamillerinden alınabilecek ücret,
komisyon, masraf ve vergilerin neler olacağına dair açıklamalar ve bunların
tutarları ve sözleşmede yer alan ücret, komisyon, masraf ve vergiler dışında
kart kullanımına bağlı olarak kart hamilinden herhangi bir isim altında ödeme
talep edilemeyeceği ve hesabından kesinti yapılamayacağına,
c) Yabancı para cinsinden yapılan işlemlerde bankaca uygulanacak kurun
belirlenme esaslarına,
ç) Kart hamilinin, kartı ve kartın kullanılması için gerekli şifre bilgilerini
güvenli bir şekilde koruması ve bu bilgilerin başkaları tarafından
kullanılmasına engel olacak önlemleri alması gerektiği, bunların kaybolması,
çalınması halinde veya iradesi dışında gerçekleşmiş herhangi bir işlemi
öğrenmesi durumunda kart çıkaran kuruluşa derhal bildirim yapmak zorunda
olduğuna,
d) Kart hamilinin, kart çıkaran kuruluşa yapacağı bildirimden önceki
yirmidört saat içinde gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan doğan zararlardan
yüzelli Yeni Türk Lirası ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğuna,
e) Hukuka aykırı kullanımın, hamilin ağır ihmaline veya kastına dayanması veya
bildirimin yirmidört saat içinde yapılmaması hallerinde bu sınırın
uygulanmayacağına,
f) Kart hamilinin ilgili sigorta prim bedelini ödemek koşuluyla bildirimden
önceki yirmidört saat içinde gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan doğan
zararla ilgili yasal sorumluluk tutarı için sigorta yaptırılmasını talep
edebileceğine,
g)
Kartın ve kartın kullanılması için gerekli şifre bilgilerinin kaybolması veya
çalınması halinde banka kartı hamilinin yapacağı bildirimden önceki yirmidört
saatten önce gerçekleştirilen işlemlerden kart hamilinin sorumlu olduğuna,
ğ)
Kart hamilinin adresinde meydana gelen değişiklikleri, değişiklik tarihinden
itibaren onbeş gün içinde kart çıkaran kuruluşa bildirmekle yükümlü olduğuna ve
adres değişikliğini söz konusu süre zarfında Bankaya bildirmemesi halinde eski
adresine yapılacak bildirimlerin geçerli olacağına,
h) Sözleşmenin sona erme ve
fesih şartlarına
ilişkin hükümler yer alır.
(5) Kredi kartı sözleşmelerinde;
a) Dördüncü fıkrada yer alan hususlara,
b) Kart hamilinden talep alınmadıkça kart limitlerinin artırılamayacağına,
c) Sözleşmeye bağlı olarak kart hamillerinden alınabilecek ücret, komisyon,
masraf ve vergilerin neler olacağına dair açıklamaların ve bunların tutarlarının
ve sözleşmede yer alan ücret, komisyon, masraf ve vergiler dışında kart
hamilinden herhangi bir isim altında ödeme talep edilemeyeceği ve hesabından
kesinti yapılamayacağına,
ç) Uygulanacak akdi ve gecikme faizi oranlarının Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası tarafından belirlenen azami oranların üstünde olmayacağına,
d) Bileşik faiz uygulanamayacağına,
e) Kanunun 26 ncı maddesi uyarınca nakit kullanımına ilişkin borçlar hakkında,
faizin başlama tarihi olarak işlem tarihinin esas alınacağına,
f) Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca belirlenecek kredi kartı limitinin kart
çıkaran kuruluşun insiyatifi dışında kart hamilinin harcamalarıyla aşılması
durumunda veya tahsis edilen limitin yüzde yirmisini geçmemesi ve bir sonraki
hesap döneminde kapatılması koşuluyla, bir takvim yılında ikiden fazla olmamak
üzere, kart limitinde aşım oluşması halinde, aşılan miktara işlem tarihi ile
ödeme tarihi arasındaki süre için akdi faiz yürütüleceğine,
g) Faiz oranlarındaki artışın kart hamiline otuz gün önceden bildirileceği ve
kart hamilinin faiz artışının bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün
içinde borcunun tamamını ödeyip kredi kartını kullanmaya son vermesi halinde
faiz artışından etkilenmeyeceğine,
ğ) Yabancı para cinsinden yapılan işlemlerde bankaca uygulanacak kurun
belirlenme esaslarına ve bunun hesap özetine yansıtılmasına,
h)
Asgari ödeme tutarının hesap özetinde belirtilen dönem borcunun yüzde
yirmisinden az olamayacağı ve bankanın bu miktardan az olmamak üzere asgari
ödeme tutarını belirleyebileceğine,
ı) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçlarına,
i) Kefil alınması halinde, sözleşmede veya kefalet sözleşmesinde yer alması
gereken aşağıda belirtilen hususlara;
1) Kefil için temerrüt halinin, kart hamilinin borcunun kendisine bildirilmesi
ile başlayacağı,
2) Kefaletin 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununun adi kefalet
hükümlerine tabi olduğu ve önce asıl borçluya başvurulup tüm tahsil yolları
denenmeden kefilden borcun ifasının istenemeyeceği,
3) Mevcut sözleşme hükümlerinde kefilin sorumluluğunu artıracak değişikliklerin
ve kart limitindeki artışın kefil açısından geçerli olabilmesinin kefilin
yazılı onayına bağlı olduğu.
j) Alınan bir teminat varsa teminatın türü, niteliği, hangi hallerde teminata
başvurulacağı, teminatın müşteriye iade şartlarına,
ilişkin hükümler yer alır.
Sözleşme değişiklikleri
MADDE 18 – (1) Kredi kartı sözleşmelerinde
yapılacak değişiklikler kart hamiline hesap özeti ile bildirilir. Bu
değişiklikler bildirimin yapıldığı döneme ilişkin son ödeme tarihinden itibaren
hüküm ifade eder. Bildirimin ait olduğu döneme ilişkin son ödeme tarihinden
sonra kartın kullanılmaya devam olunması halinde, sözleşmede meydana gelen
değişikliklerin kabul
edildiği addolunur. Faiz oranlarının artırılması durumunda ise bu değişikliğin
hüküm ifade edebilmesi için otuz gün önceden kart hamiline bildirilmesi
zorunludur. Değişiklikler, hesap özetinde en az oniki punto harfler
kullanılarak belirtilir. Kart hamili faiz artırımına ilişkin bildirim
tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde tüm borcunu ödeyip kredi kartını
kullanmaya son verdiği takdirde faiz artışından etkilenmez.
(2) Kart hamili, talep etmek suretiyle kartı iptal ettirmek ve sözleşmeyi
feshetmek hakkına sahiptir. Kartın iptal edilmesine ve sözleşmenin feshine
ilişkin kart hamilince yapılan talebin en geç yedi gün içinde kart çıkaran
kuruluşça yerine getirilmesi zorunludur.
Hesap özeti
MADDE 19 – (1) Kredi
kartı hamillerine gönderilecek hesap özetlerinde;
a) Kredi kartı hamilinin ad, soyad ve adresine,
b) Kredi kartıyla yapılan işlemlere ilişkin dönem borcuna,
c) Toplam kredi kartı limitine,
ç) Hesap kesim tarihine,
d) Son ödeme tarihine,
e) Bir sonraki hesap kesim tarihi ve son ödeme tarihine,
f) Ödenmesi gereken asgari
tutara,
g)
Kredi kartıyla yapılan nakit çekim işlemlerinin veya mal ve hizmet alımlarının
tutar ve tarihlerine,
ğ)
Kredi kartlarına uygulanan akdi faiz oranlarına,
h)
Kredi kartlarına uygulanan gecikme faizi oranlarına,